Business Intelligence για

Ένα dashboard δεν είναι ακόμη γνώση

Με τα χρόνια το Business Intelligence έγινε όλο και πιο όμορφο.

Παλιά παίρναμε ατελείωτες λίστες σε πρασινόλευκο χαρτί από τον εκτυπωτή. Μετά ήρθαν το Excel, τα συστήματα reporting, οι κύβοι OLAP και κάποια στιγμή τα dashboards. Σήμερα μπορεί κανείς να εμφανίσει πρακτικά κάθε δείκτη στο χρώμα που θέλει. Με ταχύμετρο, φανάρι και παγκόσμιο χάρτη, αν χρειαστεί οπωσδήποτε.

Αυτό είναι πρόοδος. Μόνο που ένα dashboard απαντά συνήθως σε ερωτήσεις που κάποιος ήξερε ήδη από πριν.

Πόσος είναι ο τζίρος; Πόσα περιστατικά είχαμε; Πώς εξελίσσεται η διάρκεια νοσηλείας; Ποιο κέντρο κόστους είναι πάνω από το πλάνο; Πόση είναι η πληρότητα;

Γι' αυτά τα dashboards είναι εξαιρετικά. Μόνο που η πραγματική ανάλυση ξεκινά συχνά ακριβώς εκεί όπου τελειώνει το dashboard.

Βλέπετε για παράδειγμα ότι σε ένα νοσοκομείο αυξήθηκε η διάρκεια νοσηλείας. Καλά. Ή μάλλον όχι καλά. Τώρα όμως τουλάχιστον το ξέρετε.

Το ενδιαφέρον ερώτημα είναι: γιατί;

Από μια ερώτηση στην επόμενη

Ίσως η μεγαλύτερη διάρκεια νοσηλείας δεν αφορά καθόλου ολόκληρο το νοσοκομείο. Κοιτάτε λοιπόν τις κλινικές. Εκεί ξεχωρίζει ένα τμήμα. Κοιτάτε λοιπόν τα DRG. Μετά τις διαγνώσεις. Τους θαλάμους. Τους γιατρούς. Τις ημέρες εισαγωγής και εξιτηρίου.

Και κάποια στιγμή διαπιστώνετε: αυτό συμβαίνει κυρίως σε μια συγκεκριμένη ομάδα περιστατικών και εκεί με εντυπωσιακή συχνότητα σε ασθενείς που εισήχθησαν προς το τέλος της εβδομάδας.

Τώρα έχετε ανακαλύψει κάτι.

Το πρόβλημα: όταν χτιζόταν το dashboard, κανείς δεν ήξερε ότι κάποια στιγμή θα θέτατε ακριβώς αυτή την ερώτηση. Πώς θα μπορούσε;

Αυτό είναι το σημείο όπου τα κλασικά συστήματα αναφορών τείνουν να γίνονται κάπως πεισματάρικα. Για την επόμενη ερώτηση χρειάζεται μια άλλη ανάλυση, μια επιπλέον διάσταση ή κάποιος από το IT.

Ή εξάγει κανείς τα πάντα στο Excel.

Κάτι που, μετά από πάνω από 30 χρόνια Business Intelligence, έχει μια κάποια κωμικότητα. Έχει όμως και έναν καλό λόγο.

Στο Excel ο χρήστης μπορεί να κάνει με τα δεδομένα ό,τι θέλει. Μπορεί να ταξινομεί, να φιλτράρει, να δοκιμάζει, να βάζει δύο πράγματα δίπλα δίπλα και να ακολουθεί μια ιδέα που μόλις του ήρθε. Γιατί έτσι ακριβώς λειτουργεί η ανάλυση. Δεν γνωρίζει κανείς την πέμπτη ερώτηση, πριν δει την απάντηση στην τέταρτη.

Τα δεδομένα δεν είναι μεμονωμένοι πίνακες

Αυτό είναι το κομμάτι του Business Intelligence που πάντα με ενδιέφερε περισσότερο.

Τα δεδομένα συνδέονται.

Ένας πελάτης παραγγέλνει ένα προϊόν. Την παραγγελία την χειρίστηκε ένας πωλητής. Ο πελάτης βρίσκεται στο Αμβούργο. Το προϊόν ανήκει σε μια ομάδα εμπορευμάτων. Η παραγγελία παραδόθηκε τον Μάρτιο και αμφισβητήθηκε τον Απρίλιο.

Φυσικά μπορεί κανείς να κάνει από αυτά έξι πίνακες και δώδεκα αναφορές. Μπορεί όμως και να το δει γι' αυτό που είναι: μια συσχέτιση.

Όταν επιλέγω το Αμβούργο, δεν θέλω γι' αυτό να δω μόνο τον τζίρο από το Αμβούργο. Θέλω να δω ταυτόχρονα ποιοι πελάτες ανήκουν σε αυτόν, ποια προϊόντα αγόρασαν αυτοί οι πελάτες, ποιοι πωλητές συμμετείχαν, πότε συνέβη αυτό και ποια παράπονα σχετίζονται με αυτά.

Και μετά επιλέγω ίσως επιπλέον μια ομάδα προϊόντων.

Έτσι αλλάζουν πάλι όλα. Ορισμένοι πελάτες εξακολουθούν να ανήκουν. Άλλοι όχι πια. Μερικοί πωλητές μένουν. Ορισμένοι μήνες επίσης.

Και ξαφνικά μπορώ να κινούμαι μέσα στα δεδομένα. Όχι μέσα από αναφορές. Μέσα από συσχετίσεις.

Συνειρμός

Η αρχή πίσω από αυτό είναι στην πραγματικότητα εκπληκτικά απλή.

Τα δεδομένα συνδέονται μεταξύ τους μέσα από τις σχέσεις τους. Μια επιλογή δεν περιορίζει απλώς μια αναφορά, αλλά αλλάζει ολόκληρο τον χώρο δεδομένων. Βλέπει κανείς τι ανήκει στην επιλογή, τι εξακολουθεί να είναι δυνατό και τι έχει αποκλειστεί.

Έτσι δεν χρειάζεται να ξέρει κανείς από πριν ποιον δρόμο θα πάρει μια ανάλυση.

Αυτό το θεωρώ μάλλον πολύ σημαντική διαφορά.

Μια αναφορά λέει: Εδώ είναι η απάντηση στην ερώτηση που είχαμε προβλέψει όταν χτίζαμε την αναφορά.

Ένα συνειρμικό σύστημα λέει: Εδώ είναι τα δεδομένα. Ξεκίνα.

Φυσικά χρειάζονται και πάλι dashboards. Το πρωί στις εννέα ένας διευθύνων σύμβουλος δεν θέλει να ερευνά πρώτα μισή ώρα δεδομένα για να βρει πώς είναι ο τζίρος. Γι' αυτό υπάρχουν δείκτες και τυπικές αναλύσεις.

Αν όμως εκεί κάτι φαίνεται παράξενο, πρέπει να μπορεί να προχωρήσει. Χωρίς να παραγγείλει νέα αναφορά. Χωρίς SQL. Και κατά το δυνατόν και χωρίς το πλέον παραδοσιακό κουμπί: «Εξαγωγή στο Excel».

Γιατί το Business Intelligence δεν πρέπει να συνίσταται στο να παρουσιάζονται όσο το δυνατόν περισσότερα δεδομένα όσο το δυνατόν πιο όμορφα.

Πρέπει να βοηθά να ανακαλύπτεται κάτι. Κάποιες φορές ακόμη και κάτι για το οποίο δεν είχε ρωτήσει κανείς πριν.